درمان کمردرد در کودکان (بچه ها) با تغییر عادات روزانه و حرکات اصلاحی

درد کمر در کودکان، به ویژه در دوران نوجوانی، رایج است. برخی از علل درد کمر در افراد کم سن و سال عبارتند از وضعیت قرارگیری بد بدن، فرم نامناسب ورزش و حمل کیف‌­های مدرسه سنگین. اگر درد دائمی است و در همان محل کمر احساس می­شود، کودک خود را برای ملاقات با یک پزشک ببرید. از آنجایی که کودکان مبتلا به کمر درد ممکن است به بزرگسالان مبتلا به کمردرد مزمن تبدیل شوند، مهم است که جوانان به مراقبت‌­های معقول کمر ترغیب شوند.

علائم و درمان کمردرد کودکان

درد کمر ممکن است در هر سن و سالی و هر محلی در امتداد پشت و یا ستون فقرات رخ دهد.
اگر فرزند شما درد کمر شدید یا در حال افزایش تدریجی، که بیش از چند روز طول می­کشد، را اطلاع داد، مهم است که این موضوع را همراه پزشک بررسی کنید.
دکتر سعیدی بعد از تشخیص علت کمردرد کودک برای درمان و کاهش درد  از دارو، فیزیو تراپی، ماساژ و ورزش ، آموزش صحیح استفاده از کیف مدسه و.. استفاده می کند. در موارد نادر که کمر درد مربوط به تومور است جراحی برای درمان مناسب است

 

دلایل درد کمر در کودکان


با وجود اینکه حتی یک حادثه می­‌تواند آسیب ناگهانی ستون فقرات را ایجاد کند، به نظر می­رسد موارد آزاردهنده و مداوم کمردرد، ناشی از تعدادی از عواملی باشند که با یکدیگر ترکیب می­شوند. آسیب­های نسبتا جزئی ناشی از ورزش­ها و بازی­های معمول، ممکن است منجر به اسپاسم عضلانی شوند، بنابراین برخی از عضلات کمر ممکن است سخت­تر از سایر ماهیچه­ها کار کنند. این امر می­تواند باعث خستگی، درد و تغییراتی در وضعیت قرار گیری بدن شود. وضعیت قرارگیری ضعیف ممکن است باعث افزایش درد کمر شود. یک کودک مبتلا به درد کمر ممکن است از فعالیت­های ورزشی اجتناب کند و فقدان ورزش ممکن است باعث مشکلات بیشتری شود.

چیزهای زیادی می­تواند منجر به درد کمر در کودکان شود. چیزهایی شامل:

  • جنسیت، چرا که کمردرد در جنس مونث بسیار شایع­تر است.
  • سن، زیرا کودکان 12 ساله و بیشتر، به طور قابل توجهی نسبت به کودکان کوچک­تر، کمردرد بیشتی را تجربه می­کنند.
  • چاقی و وضعیت قرار گیری بد بدن
  • حمل کیف­های مدرسه­ای سنگین بر روی یک شانه یا یک دست ورزش‌­های شدید که مستلزم تمرین شدید هستند تصور می­شود منقبض شدن ماهیچه‌­های ران می­تواند باعث درد پایین کمر شود
  • آسیب­‌های ناشی از ورزش‌­های شدید مانند فوتبال یا اسکی، ورزش‌­های وابسته به انعطاف پذیری مانند ژیمناستیک یا رقص، و ورزش­های قدرتی مانند وزنه برداری و یا قایقرانی
  • آسیب‌­های بافت نرم، مانند کشیدگی و پیچ خوردگی­، آسیب به استخوان­ها و مفاصل مانند شکستگی­‌های ناشی از فشار و آسیب‌های دیسک
  • فیبرومیالژیا این درد ناراحت کننده مزمن، گرچه بیشتر در بزرگسالان شایع است، در نوجوانان نیز رخ می­دهد، و باعث درد کمر و گردن، اسپاسم عضلانی و خستگی می­شود.
  • سیاتیک درد ناحیه باسن و پا، ناشی از فشرده شدن عصب سیاتیک
  • بیماری شوئرمن اختلال رشد مهره­ها، که ممکن است ایجاد کننده گوژپشتی انحنایی (کیفوز) باشد.
  • اسکولیوز آیدیوپاتیک انحنای بیرونی ستون فقرات با علت ناشناخته. این وضعیت معمولا دردناک نیست. هر گونه درد دائمی همراه با انحنای ثابت باید با دقت مورد بررسی قرار گیرد.
  • اسپوندیلوز نقص ساختاری مادرزادی در مهره­ها. فعالیت­‌های خاصی ممکن است پتانسیل ابتلا به درد را افزایش دهند، به عنوان مثال، گسترش ستون فقرات در ژیمناستیک.

علائم


 نشانه­‌های کمردرد در کودکان عبارتند از :

  • تب
  • از دست دادن وزن
  • راه رفتن مشکل
  • ضعف
  • بی­حسی یا کاهش احساس در پاها و کف آنها
  • مشکلات روده یا مثانه

 

آزمایش


برای تشخیص علت کمردرد در کودکان پزشک بررسی­‌های زیر را انجام می­دهد:

  • ازمایش فیزیکی و سابقه پزشکی: پزشک شما با سابقه پزشکی و آزمایش فیزیکی کار خود را شروع می­کند. در پی سابقه پزشکی، دکتر شما سوالاتی درباره سلامت عمومی فرزند شما می­پرسد، مانند سوالات خاصی در رابطه با درد کمر . پزشک حساسیت یا واکنش­‌ها را بررسی می­کند؛ مانند حرکت دادن پاهای فرزند شما و بررسی نشانه‌­های فشار روی اعصاب موجود در ستون فقرات.
  • اشعه‌­های ایکس برای نشان دادن هم‌ترازی استخوان­ها، بد شکلی، جا به جایی، شکستگی، و برخی تومورها، عفونت­‌ها یا سایر ناهنجاری­‌های استخوان، مفید هستند.
  • پرتونگاری حساب شده ( (CTاسک‌ن­ها از تکنیک­‌های اشعه ایکس کامپیوتری برای فراهم نمودن تصاویر پیچیده سه بعدی استفاده می­کنند. این اسکن­‌ها اغلب برای فراهم آوردن تصاویر دقیق از آناتومی پیچیده، استفاده می­شوند.
  • تصاویر رزونانس مغناطیسی (MRI) برای ارزیابی بافت­های نرم مانند ریسمان نخاعی، ریشه­های عصبی، و دیسک­‌ها کاربرد دارد. این تکنولوژی برای یافتن عفونت‌­ها، تومورها، و منشأ عصبی کمردرد، بسیار کمک کننده است.
  • اسکن­‌های استخوان شامل تزریق یک ماده درون یک رگ و سپس فراهم کردن تصاویری که می­توانند محل جای‌گیری ماده تزریقی را کشف کنند، می­باشد. این تکنیک برای پیدا کردن نواحی دچار التهاب، عفونت، تومورها یا شکستگی­‌هایی که در سایر تصویربرداری‌­ها دیده نمی­‌شوند، مفید است.
  • تست­‌های آزمایشگاهی می­توانند توصیه شوند، به ویژه اگر هرگونه نگرانی درباره التهاب یا عفونت وجود داشته باشد. آزمایش­های خون اغلب شامل یک شمارش کامل از گلبول­های خون(CBC)، میزان رسوب گلبول­های قرمز (ESR)، و واکنش پروتئین c (CRP)، می­باشند. ممکن است بررسی‌­های بیشتر نیز اضافه شوند.

درمان کمردرد کودکان


اگر کودک شما دچار درد کمر است، منطقی است که برخی درمان­‌ها را امتحان کنید.

مسکن­‌های درد

مسکن­‌های درد بدون نسخه، مانند استامنیفون ( نام‌­های تجاری مانند تیلنول) یا ایبوبروفن ( نام‌­های تجاری مانند : ادویل و مترین) ممکن است به کاهش درد کمر یک کودک کمک کنند. این داروها به طور خاص برای درد کمر ناشی از استفاده بیش از حد از کمر، کشیدگی و رگ به رگ شدگی ، مفید هستند. این داروها باید به جای سن، بر طبق وزن کودک داده شوند.

فعالیت‌­ها

از سوی دیگر درد کمر ناشی از  فشار زیاد ممکن است بدون استراحت بهبود نیابد. بنابراین، باید از فعالیت­‌هایی با تاثیر دراز مدت (دویدن، پریدن، یا سایر فعالیت­هایی که باعث درد می­شوند) در زمانی که کودک دچار درد است، اجتناب شود. برای کودک خوب است که فعالیت­های روزمره منظم و تمرینات سبک که باعث درد نمی­شوند را ادامه دهد. استراحت بد توصیه نمی­شود. کودکانی که ترجیح می­دهند کاملا غیرفعال باقی بمانند باید توسط یک متخصص مراقبت­های بهداشتی، بررسی شوند. فعالیت­هایی مانند راه رفتن ،شنا کردن، دوچرخه سواری و سایر فعالیت­های کم اثر معمولا توصیه می­شوند. کودک باید موقتا از فعالیت­هایی که شامل چرخیدن یا خم شدن بوده و تاثیر سنگین دارند یا باعث بدتر شدن درد کمر می­شوند، اجتناب کند.

ماساژ درمانی

ماساژ درمانی یک راه امن و یک گزینه تاثیر گذار، هم برای بزرگسالان و هم برای کودکان است. در زیر برخی تکنیک­‌های ماساژ کمر، مخصوص کودکان آمده است.

  • بخشی از خانه خود را که کودک شما بیشترین احساس راحتی دارد را انتخاب کنید؛ ترجیحا یک سطح نرم و ثابت، مانند کف زمین، و تخت یا مبل.
  • تمرکز کودک خود را روی ماساژ کوتاه یا بلند، بر طبق نیازهای منحصر به فرد خود او حفظ کنید.
  • از آنجا که یک ماساژ با کیفیت، به همراه روغن بهترین حالت ممکن است، یک روغن یا لوسیون که بیش از حد چرب نبوده و بسیار زود جذب نمی­شود، بهترین کارایی را خواهد داشت. در هگام انتخاب روغن به آلرژی­های کودک خود توجه کنید چرا که برخی روغن­‌ها از آجیل‌­ها گرفته می­شوند.
  • با تکنیک ماساژی که "شکل 8" نامیده می­شود، شروع کنید. هر دو دست را روی نزدیکتربن محل پایین کمر که نزدیک به شما است، قرار دهید و به آرامی آنها را به سمت شانه­ها و به سمت دور از خود، در امتداد بالای کمر بکشید، و مجددا به سایر بخش­‌های پایین کمر بازگردید به طوری که حرکات شما عدد 8 را ترسیم کند. این حرکت را چند بار تکرار کنید، به تدریج فشار بیشتری اعمال کنید.
  • سپس با نوک انگشتان، از محل پایین کمر به سمت سر، ضربه بزنید. دست­ها را در امتداد ماهیچه­های همجوار ستون فقرات، اطراف شانه‌­ها، و پایین کمر بکشید، از حرکات طولانی و ممتد برای شل کردن ماهیچه­ها استفاده کنید. از اعمال فشار سنگین روی ساختارهای اسخوانی کمر کودک خود ، مانند ستون فقرات و تیغه‌­های شانه اجتناب کنید.
  • ماهیچه­‌های احاطه کننده تیغه شانه را با انگشت شست خود بمالید، در نظر داشته باشید که این­ تیغه­‌ها می­توانند بسیار حساس باشند و ممکن است به فشار کمتری نیاز داشته باشند.
  • حرکات را به حرکات دایره­ای با سر انگشتان خود منتقل کنید، از شانه­ها به سمت ماهیچه­‌های گردن حرکت کنید. کیف‌­های سنگین همچنین می­توانند باعث درد گردن در کودکان شوند، بنابراین شما می­توانید به همین ترتیب از فشار ملایم روی این نواحی نیز استفاده کنید.

  فیزیوتراپی منفعل _ مدالیته یا ابزاری

در واقع، درمانگر فیزیکی ممکن است روی کاهش درد با فیزیوتراپی غیرفعال (مدالیته یا ابزاری) تمرکز کند. این درمان­ها غیرفعال لحاظ می­شوند زیرا روی بیمار انجام می­شوند. نمونه ابزارهای آن عبارتند از:

  • بسته­‌های حرارتی: قرار دادن گرما می­تواند در طول چند روز اول بعد از استفاده بیش از حد یا وارد شدن یک آسیب، به درد کمر کمک کند. شما ممکن است از یک بسته حرارتی، بطری آب داغ یا سایر بسته‌­های حرارتی استفاده کنید. مراقب باشید که پوست را با بسته یا پدی که بسیار داغ است، نسوزانید.
  • واحد های TENS : این ابزارها با ارسال تکانه‌­های ولتاژهای کم الکترونیکی به بدن، که بعدا اعصاب را تحریک می­کند، کار می­کنند. کارکرد کلیدی واحد­های TENS ، کاهش دهنده یا مانع رسیدن نشانه­‌های درد به مغز می­شوند. اغلب زمانی که این فرایند کامل می­شود، مراجعه کننده برای آگاهی از درد ، تحریک نخواهد شد.
  • یونتوفورز: یونتوفورز روشی برای تسهیل انتقال یون‌­ها با پتانسیل الکتریکی ، به درون بافت­‌های نرم برای اهداف درمانی است. یونتوفورز یک ابزار برای رساندن دارو به بدن در وضعیت­‌های خاص است. این نوع درمان می­تواند توسط یک فیزیوتراپیست انجام شود و یک روش سریع برای رفع سریع التهاب است. یونتوفورزیس برای محل خاص آسیب، دارو فراهم می­کند. محل تحت تاثیر قرار گرفته درون آب قرار می­گیرد، زیرا جریان الکتریکی از آب عبور می­کند. جریان الکتریکی سپس به تدریج افزایش می­یابد تا زمانی که فرد طنین امواج را احساس کند.
  • اولتراسوند: اولتراسوند ، از طریق یک میله کوچک که روی بالای آسیب قرار گرفته است، انجام می­شود. از آنجا که امواج صوتی از میله عبور کرده و وارد پوست می­شوند، بافت­های نرم را به لرزه در می­آورند. لرزش، باعث افزایش حرارت درون بافت‌­ها می­شود که جریان خون را افزایش داده و درد را کاهش می­دهد.

فیزیوتراپی فعال- تمرینات درد کمر

همانطور که درد شروع به بهبود یافتن می­کند، ممکن است متخصص مراقبت­‌های بهداشتی فرزند شما تمرینات کششی و قدرتی خاصی را توصیه کند. یک فیزیوتراپیست می­تواند به طراحی یک برنامه متناسب با فرزند شما کمک کند.

تمرین 1

  • به کودک خود بگویید تا زانو بزند درحالیکه زانوها را از هم فاصله داده است و پنجه­‌های پا با یکدیگر در تماسند. البته نگه داشتن زانوها کنار هم نیز، آسیبی وارد نمی­کند. یا اینکه او می­تواند هر دو روش را امتحان کند تا ببینید که کدام یک برای او راحت­‌تر است.
  • اکنون به او بگویید تا خم شده و پیشانی خود را روی قالی یا کف زمین قرار دهد. بازوها می­توانند در دو طرف بدن، یا در امتداد پاها قرار گیرند. کف دست­ها باید بالا قرار گرفته و در مقابل سر ،کشش پیدا کنند.
  • از کودک خود بخواهید تا به آرامی دم و بازدم را در این وضعیت انجام دهد. او مجبور است تا انجام 3 تا 5 تنفس در این وضعیت باقی بماند.

تمرین 2

  • کودک خود را وادار کنید روی زمین دراز بکشد درحالی که صورت خود را به پایین گرفته و بازوها را در طرفین قرار داده است. او مجبور است در حین دراز کشیدن چانه خود را بالا بیاورد و سر باید از زمین بالاتر قرار گیرد. به او بگویید تا ده ثانیه در این وضعیت باقی بماند.
  • اکنون از کودک خود بخواهید همانطور که نفس خود را خارج می­کند، به وضعیت اولیه باز گردد.
  • این تمرین کششی باید برای کودکان، پنج بار در روز انجام شود.

تمرین 3

  • این تمرین کششی شانه‌­های فرزند شما و بالای کمر او را آرام می­کند.
  • به او بگویید به پشت روی صندلی بنشیند. اکنون از او بخواهید دست چپ خود را روی لبه لباس خود بگذارد و دست راست را به سمت آسمان یا سقف بکشد.
  • اکنون از او بخواهید بخش چپ بدن خود را بکشد و در حین کشیدن بخش چپ، دست راست خود را بالای سر بکشد. به او بگویید تا 10 بار تنفس دم و بازدم، بشمارد.
  • سپس همین تمرین را با دست راست روی لبه لباس انجام دهد.

عمل جراحی

انجام درمان جراحی برای درد کمر در کودکان بسیار نادر است. اگر یک تومور به عنوان منشا درد کمر کودک شما کشف شود، گزینه­‌های درمانی متنوعی، بسته به نوع تومور یافته شده وجود دارند. برخی تومورها در فواصل معین ، بر طبق مبناهای مشاهده کردن و دیدن، ارزیابی می­شوند. اغلب برای برداشتن تومور جراحی توصیه می­شود. اگر پرتو درمانی یا شیمی درمانی لازم باشد، کودک شما به یک آنکولوژیست (متخصص سرطان) ارجاع داده خواهد شد. در موارد وجود تومور، پرتو درمانی یک تا دو هفته بعد از عمل جراحی انجام می­شود. پرتودرمانی معمولا هر روز فقط 15 تا 20 دقیقه به طول می­انجامد و تا شش هفته انجام می­شود. گزینه­های درمانی و احتمال بهبودی برای بسیاری از تومورها در چند سال اخیر بسیار بهبود یافته است. ممکن است لازم باشد انحراف و قوز ستون فقرات اصلاح شود، یا تومور یا عفونت آن برطرف شود. ممکن است لازم باشد ابزارهای فلزی مانند پیچ­ها، صفحات یا قفس‌­ها استفاده شوند. ممکن است استخوان توسط پیوند استخوان یا گچ استخوان حمایت شود. ممکن است ملاقات مداوم با جراح کودک شما، بعد از عمل جراحی لازم باشد. ممکن است بررسی­‌های تصویربرداری تکراری یا متفاوت لازم باشد و یا لازم باشد هر تست آزمایشگاهی که قبلا انجام شده است، تکرار شود. ممکن است دنبال کردن مراقبت­‌ها طبق مبناهای طولانی مدت و برای نظارت بر گسترش بدشکلی ستون فقرات یا عود مجدد تومور انجام شود.

پیشگیری از درد کمر در کودکان


توصیه‌­های لازم برای کاهش فشار وارد بر ستون فقرات شامل موارد زیر هستند:

  • خطر سقوط کودکان کم سن و سال­تر را با استفاده همیشگی از تسمه­‌های ایمن در کمربندها، کالسکه­‌ها و میزهای متغیر کاهش دهید.
  • اطراف تجهیزات زمین بازی خانه، خاک اره بریزید تا هنگام افتادن مانند تشک عمل کند.
  • کودک را به " راه رفتن و حرکات کششی" در حین انجام تکالیف ترغیب کنید زیرا نشستن طولای مدت می­تواند ماهیچه­های کمر را ضعیف کند.
  • زمان استفاده از تلویزیون و کامپیوتر را محدود کنید.
  • نشستن صحیح روی صندلی را به آنها آموزش دهید­ - آنها باید به جای خم کردن کمر، با کمر صاف و با فشار به ماهیچه­‌های ناحیه سرینی از روی صندلی بلند شوند.
  • خریدن یک صندلی ارگونومیک بری بهبود وضعیت قرارگیری بدن آن­ها را در حین انجام تکالیف، لحاظ کنید. اطمینان حاصل کنید که سبک زندگی آنها شامل ورزش زیادی باشد.

سوالات رایج


در چه مواقعی استفاده از کیف مدرسه باعث کمردرد در کودکان می­شود؟

  • کیف مدرسه­‌ای که بیشتر از ده درصد وزن خود کودک، وزن دارد
  • نگه داشتن کیف با بندهای آن در یک دست
  • حمل کیف روی یک شانه
  • داشتن بسته بندی نادرست
  • متناسب نبودن و قرار نگرفتن درست